Perşembe, Ağustos 01, 2013

KOLA VE SAGLIK ILISKISI

Bir litre kolali icecek yaklasik 400 kalori esdegeri seker, 0,15 gram kafein
degisik miktarlarda renk veren maddeler, orijinal tadi saglayan kola ozu ve
esas onemlisi gazli icecek olmasini saglayan fosforik asit iceriyor. Yakin
zamanda yayimlanan butun arastirmalar basta cocukluk cagi olmak uzere buyuk
yas gruplarinda sismanlik ile kola tuketimi arasinda onemli bir baglanti
oldugunun uzerinde duruyor.

Kolali icecekler bir taraftan kan sekerini hizli bir sekilde yukselten,
dolayisiyla insulin hormonunu arttirarak vucudun yag depolamaya yonelmesine
yol acan yuksek miktarda seker icermesi nedeniyle, diger taraftan sut ve sut
urunleri gibi saglikli beslenmenin temeli olan iceceklerin yerine gectigi
icin sismanlik riskini olusturuyor.

Bunlarin disinda kola icme aliskanliginin fast food beslenmeye eslik
ettigini ve kola ile birlikte daha fazla yemek yendigini biliyoruz. Bu
nedenle cocukluk cagi sismanligi ve buna bagli seker hastaliginin onemli bir
sotun haline geldigi ABD’deki cocuk sagligi otoriteleri cocuklarin kolali
iceceklerden uzak tutulmasini oneriyor.

Kola ve kemikler
Kolali iceceklerin esas zararli etkisi ise kemikler uzerinde oluyor. Bundan
3 yil once Amerikan Tabipler Birligi’nin Cocuk Sagligi Dergisi’nde kolali
icecek aliskanliginin lise ogrencisi kizlarda kemik kiriklari sikligini 3
kat arttirdigini gosteren bir arastirma yayimlandi. Daha once benzer yazilar
yayimlayan bu arastirmaci, kolali icecekler icindeki yuksek miktardaki
fosforun kan fosforunu yukselterek kemiklerden kalsiyum kemiren paratiroid
hormonu duzeyini arttirdigini ve bir sure sonra kalsiyumu azalan kemiklerin
saglamliklarini yitirdiklerini one surdu.

Tip literaturunde bu gozlemi destekleyen baska insan calismalarinin yani
sira benzer etkinin farelerde oldugunu gosteren arastirmalar da yayimlandi.
Daha once belirttigimiz gibi kola icme aliskanligi en onemli kalsiyum
kaynagi olan sut ve sut urunlerinin tuketimini azaltiyor ve ergenlik
doneminde gunde 800-1200 mg. olan kalsiyum ihtiyacinin karsilanmasini
onleyerek de kemik sagligini olumsuz yonde etkiliyor.

Bunlarin disinda kolali iceceklerin bobreklerden kalsiyum atilimini
arttirdiklari, mide mukoza hucre dongusunu bozdugu, dis curuklerini belirgin
bir sekilde arttirdigi, asiri icilmesinin kas hastaligina (hipokalemik
miyopati) neden oldugunu gosteren raporlar yayimlandi.

Simdiye kadar kolali iceceklerin insanlar icin yararli oldugunu gosteren bir
arastirma yayimlanmadi. Hic kuskusuz kolali icecekler sigara gibi insan
sagligini dogrudan ve tehlikeli bir sekilde etkilemiyorlar ama bu onlarin
masum oldugu anlamina gelmiyor.

Prof.Dr.Sukru HATUN
Cocuk Sagligi ve Hastaliklari
Anabilim Dali
13/12/2003 Cumhuriyet Gazetesi
Bilim Teknik (873 sayili )eki.

Hiç yorum yok: